Podsumowanie konferencji o IV pakiecie Kolejowym

Organizowana 20 kwietnia 2017 roku przez IGTL konferencja "Zmiany w prawie europejskim i wyzwania przed polskim sektorem kolejowym" odniosła ogromny sukces. W konferencji wzięło udział ponad sto osób. Obecny był Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa, Pan Andrzej Bittel, Dyrektor Wykonawczy Agencji Kolejowej Unii Europejskiej, Pan Josef Doppelbauer, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, Pan Ignacy Góra, Dyrektor Instytutu Kolejnictwa, Pan Andrzej Żurkowski, Prezes PKP PLK SA, Pan Ireneusz Merchel, przedstawiciele DG MOVE oraz wielu innych znamienitych gości.

Patronat honorowy objęli Minister Infrastruktury i Budownictwa, Prezes UTK, Dyrektor IK. Partnerem merytorycznym wydarzenia była kancelaria prawna Domański Zakrzewski Palinka. Patronat medialny objął Kurier Kolejowy oraz Polskie Radio RDC. Partnerem i wystawcą podczas wydarzenia była Petrosoft.pl Technologie Informatyczne Sp. z o. o. Partnerem została również DB Cargo S.A.

Została utworzona dedykowana strona internetowa wydarzenia www.pakietkolejowy.igtl.pl, na której zamieszczone zostały wszystkie informacje o konferencji oraz materiały do pobrania po konferencji. Wprowadzono również możliwość zdalnej rejestracji za pomocą aktywnych formularzy, co okazało się bardzo skutecznym rozwiązaniem, ponieważ zgłoszenia tą drogą dokonało ponad 70% uczestników. 

W ramach konferencji wygłoszone zostały trzy referaty poświęcone części rynkowej czwartego pakietu. Dwa pierwsze poświęcone założeniom ogólnym oraz zmianom w rozporządzeniu dotyczącym usług publicznych w transporcie wyłosili przedstawiciele DG MOVE, Elisabetta Garofalo i Marek Stavinoha, a kolejny zatytułowany "Filar rynkowy IV pakietu kolejowego a krajowe regulacje – zmiany i podstawowe wyzwania" przedstawiła Anna Glapa z kancelarii Domański Zakrzewski Palinka. Cztery referaty przybliżyły część techniczną pakietu. Szef ERA Josef Doppelbauer omówił założenia wdrożenia nowych przepisów, Jan Siudecki z UTK mówił o wyzwaniach stojących przed Krajową Władzą Bezpieczeństwa, Sławomir Walczak z IK zreferował kwestie związane z dopuszczaniem taboru, a Piotr Sieczkowski z MIiB skupił się na kwestii preautoryzacji ERTMS.

Polski (jak i europejski) rynek kolejowy stoi obecnie przed wyzwaniem wdrożenia rozwiązań IV pakietu kolejowego. Żywa dyskusja na ten temat odbyła się w ramach panelu moderowanego przez Marcina Krakowiaka, Szefa Praktyki Infrastruktury i Energetyki kancelarii Domański Zakrzewski Palinka, w którym uczestniczyli m.in. przedstawiciele Komisji Europejskiej (DG Move): Marek Stavinoha oraz Elisabetta Garofalo.

W toku dyskusji przedstawiciele Komisji Europejskiej podzielili się swoimi spostrzeżeniami dotyczącymi ostatecznie przyjętych aktów prawnych w ramach IV pakietu (zmieniających zarówno Rozporządzenie 1370/2007, jak również Dyrektywę 2012/34). W szczególności uwagę zwrócono na wprowadzenie zasady przetargowego udzielania zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych w transporcie kolejowym – z uwzględnieniem wyjątków (w tym np. dotyczących aglomeracji miejskich) oraz przepisów przejściowych.

Rozmawiano także o zasadach rozdziału pomiędzy zarządcami infrastruktury kolejowej oraz przewoźnikami – także w ramach struktur holdingowych, a także poruszono zagadnienie prawa dostępu do torów w przewozach krajowych (co również stanowi istotne novum z punktu widzenia znowelizowanej Dyrektywy 2012/34). Uczestnicy panelu podzielili się także swoimi spostrzeżeniami dotyczącymi szansy jaką dla rozwoju infrastruktury kolejowej może być formuła partnerstwa publiczno-prywatnego.

Jak wynika z dyskusji, IV pakiet kolejowy stanowi nie tylko poważne wyzwanie z punktu widzenia kolei w Polsce i Unii Europejskiej, ale także ogromną szansę na jej rozwój w nadchodzących latach. Jednocześnie, jego wdrożenie będzie się wiązało z dalszym pracochłonnym ucieraniem stanowisk co do przyjęcia, prawidłowych z punktu widzenia legislacji europejskiej, rozwiązań. Uczestnicy rynku kolejowego, a także same państwa członkowskie Unii Europejskiej, stoją obecnie na początku tej drogi. 

W drugim panelu poświęconym części technicznej pakietu wzięli udział między innymi Dyrektor Wykonawczy Agencji Kolejowej Unii Europejskiej Josef Doppelbauer, Dyrektor Departamentu Zezwoleń Technicznych i Interoperacyjności w UTK Jan Siudecki, Zastępca Dyrektora ds. Interoperacyjności Instytutu Kolejnictwa Marek Pawlik, a także przedstawiciele MIiB, PKP PLK SA i Thales S.A. Moderatorem debaty był Dyrektor Biura IGTL Maciej Gładyga.

Osią dyskusji była zdolność administracyjna ERA do przejęcia znaczącej części obowiązków od Krajowych Władz Bezpieczeństwa. Dyrektor Agencji zapewniał, że prace nad zwiększeniem potencjału rozpoczęły się jeszcze przed wejściem w życie aktów normatywnych. Stawiane panelistom pytania dotyczyły również kwestii implementacji czwartego pakietu do prawa krajowego. Piotr Sieczkowski z MIiB przedstawił w zarysie zadania legislacyjne oraz przewidywany sposób ich prowadzenia. Dr Pawlik podzielił się spostrzeżeniami odnośnie ryzyka nieterminowego wdrożenia przepisów i powstania pustki prawnej w sytuacji końca vacatio legis i braku przepisów krajowych regulujących działania UTK. Dyrektor Siudecki podkreślał kwestię opłat za czynności, jako jeden z priorytetów w rozmowach dotyczących porozumienia z Agencją. Podzielił się również informacjami na temat współpracy w zakresie uruchomienia OSS. Karol Gruszka, przedstawiciel PKP PLK SA odniósł się m.in. do pytania o pre-autoryzację ERTMS w kontekście prowadzonego obecnie programu inwestycyjnego. Podkreślił ścisłą współpracę z UTK i ERA w tym zakresie. Dariusz Szmel z Thales S.A. zwrócił uwagę na konieczność dążenia do unifikacji systemów, ponieważ największe trudności techniczne pojawiają się na styku pomiędzy różnymi technologicznie urządzeniami i w tym kontekście podkreślił, że branża ma wobec wdrożenia IV pakietu duże oczekiwania.